• Jakość wody

banner-slider

  • Sub Foto Kontakt
  • Sub Foto Akt

Jakość wody

Informacje na temat twardości wody w Toruniu

Twardość wody jest powodowana przez obecność w wodzie rozpuszczonych składników mineralnych głownie węglanów, wodorowęglanów, chlorków, siarczanów i krzemianów wapnia oraz magnezu. Rozróżnia się dwa rodzaje twardości wody:

  • przemijającą - (pochodzącą głownie od wodorotlenków, węglanów lub wodorowęglanów wapnia oraz magnezu, które podczas gotowania wytrącają się w postaci osadów węglanów)
  • nieprzemijającą - (spowodowaną obecnością siarczanów, które pozostają w wodzie po gotowaniu

Według rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 marca 2007r. (DZ.U.07.61.417 z póź. zm.) dopuszczalna norma ogólnej twardości wody nie powinna przekraczać 500 mg CaCO3/dm³ (decymetr sześcienny).

Twardość wody nie jest istotna w przypadku wody do picia, ponieważ można używać zarówno wód miękkich, jak i twardych. Problemem jest jednak gospodarcze i przemysłowe wykorzystanie zbyt twardych wód, skutkiem czego jest m.in. osadzanie się kamienia w przewodach i kotłach.

 

Twardość wody w sieci wodociągowej w Toruniu waha się w granicach 229,1 - 276,3 mg CaCO3/dm³ co odpowiada 13,5 - 16,3 dGH (stopni niemieckich) - jest to woda średnio twarda

Tabela 1. Średnia twardość wody w sieci wodociągowej z podziałem na dzielnice w III kwartale 2019 roku.

Parametr oznaczany Jednostka Rubinkowo ul. Niesiołowskiego Śródmieście ul. Przy Kaszowniku Bydgoskie ul. Gagarina Podgórz ul. Parkowa Chełmińskie studnia zbiorcza St.Bielany Najwyższa dopuszczalna norma dla wody pitnej
Twardość ogólna mg CaCO3/l 229 231 259 247 248 60-500

Twardość wody jest wyrażona w mg/dm³ CaCO3. W niektórych krajach przyjęto oznaczać twardość w stopniach, na przykład:

  • stopień niemiecki (dGH i dKH) = 17,8 mg CaCO3/dm³
  • stopień francuski (TH) = 10 mg CaCO3/dm³
  • stopieńangielski = 14,4 mg CaCO3/dm³

 

Tabela 2. Wartość współczynników przeliczeniowych twardości wody dla poszczególnych jednostek.

Jednostki mmol/L mval/L º niem. º ang. º franc. mg CaCO3/dm³
mmol/L 1 2 5,61 7,02 10 100
mval/L 0,5 1 2,8 3,5 5 50
º niemieckie 0,178 0,356 1 1,25 1,78 17,0
º angielskie 0,143 0,286 0,8 1 1,43 14,0
º francuskie 0,1 0,2 0,56 0,7 1 10
mg CaCO3/dm³ 0,01 0,02 0,056 0,07 0,1 1

Przykład przeliczenia - Twardość wody = 276,3 mg CaCO3/dm³ w:

  • w stopniach niemieckich będzie równa: 276,3 ¸ 17,0 = 16
  • w stopniach angielskich będzie równa: 276,3 ¸ 14,0 =19
  • w stopniach francuskich będzie równa: 276,3 ¸ 10 =27
  • w milimolach/ l będzie równa: 276,3 ¸ 100 =2,7

Tabela 3. Klasyfikacja twardości wody.

Skala opisowa Twardość ogólna
Woda (mg CaCO3/dm³) (mmol/L) (mval/L) (stopnie niemieckie)
Bardzo miękka 0-85 0-0,89 0-1,78 0-5
Miękka 85-17 0,89-1,78 1,78-3,57 5-10
Średnio twarda 170-340 1,78-3,57 3,57-7,13 10-20
Twarda 340-510 3,57-5,35 7,13-10,7 20-30
Bardzo twarda >510 >5,35 >10,7 >30
Jakość wody w sieci

Zgodnie z ustawą z dnia 7 czerwca 2001 r. (Dz.U. 2006.123.858 -j.t.) o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (art. 12 ust. 5) oraz normą ISO 9001: 2008 (pkt 7.2.3.a) Toruńskie Wodociągi Sp. z o.o. przekazuje Klientom informacje o jakości produkowanej wody za III kwartał 2019 r.


Tabela jakości wody

 

 

Lista raportów ocen jakości wody
(ocena realizowana jest dwa razy w roku przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Toruniu)

 

 


 



Monitoring wód podziemnych

 

Informacje ogólne

Na ujęciach wód podziemnych prowadzony jest systematycznie monitoring osłonowy ujęć:

  • Mała Nieszawka (od 1995 r.)
  • Wrzosy II (od 1995 r.)
  • Czerniewice (od 2001 r.)
  • Jedwabno (od 2007 r.) obejmujący badanie jakości wody surowej w studniach
  • i piezometriach (zlokalizowanych w strefach ochronnych ujęć)

Studnie kredowe mają realizowany monitoring wody surowej ze studni. Monitoring prowadzony jest na podstawie Projektów monitoringu lub programów zawartych w Projektach stref ochronnych ujęć. Wyniki monitoringu osłonowego opracowywane są w formie Raportów rocznych, niezależnie całość analiz fiz-chem archiwizuje się w Excelu.

Analizy fiz-chem wody poddawane są ocenie przede wszystkim pod kątem

  • ustalenia klasy jakości wody podziemnej jak również pod kątem ustalenia
  • przekroczeń w stosunku do Rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie jakości wody do picia.

Wyniki w roku 2018 - Opracowanie: M.Czyżewska (Kierownik Działu Hydrogeologii)

 

Ujęcie Mała Nieszawka

Ujęcie Mała Nieszawka, zlokalizowane w lewobrzeżnej części Torunia, jest największym ujęciem komunalnym wód podziemnych, dostarczającym w roku 2018 średnio 17,3 tys. m3/d.

W 2018 roku w przebadanych punktach pomiarowych stwierdzono występowanie wód zaliczanych do I i II klasy jakości. Wody określone do I klasy jakości rozpoznano tylko w otworach obserwacyjnych. Są to wody pobranie w pierwszej serii pomiarowej z piezometrów P-I, P-X, P-XIa, P-XVIII, P-XX, P-XXI i ze źródła. Natomiast w drugiej serii były to wody z następujących piezometrów: P-I, P-XX/1 i ze źródła.


Woda z pozostałych otworów obserwacyjnych oraz studni ujęcia została zaliczona do II klasy jakości. Decydowała o tym zawartość niektórych elementów fizykochemicznych jak żelazo, mangan, wapń i wodorowęglany, oraz lokalnie związki azotowe, siarczany, chlorki i fenole. Wielkości tych składników w wodzie w większości są wynikiem naturalnych procesów zachodzących w wodach podziemnych. Pojawiające się w wodach związki azotowe, siarczany, chlorki i fenole wskazują na wpływ działalności człowieka. Jednak biorąc pod uwagę ich wielkość w wodzie, jest to wpływ bardzo nieznaczny.


Składniki naturalne występujące w wodzie, które w 2018r. decydowały o przyporządkowaniu wody podziemnej do klasy niższej niż klasa I, to:

  • żelazo - zawartość żelaza w przebadanych punktach pomiarowych w większości (w 21 punktach) mieściła się w II klasie, tj. w przedziale (0,2-1,0 mg Fe/l). Najniższe wartości żelaza, mieszczące się w I klasie (0,0-0,2 mg Fe/l) stwierdzono tylko w jednej studni (10A) i 7 piezometrach (P-I, P-V, P-XIa, P-XVIII, P-XX, P-XX/1, P-XXI) oraz źródle. Najwyższe wartości żelaza, mieszczące się w III klasie (1,0-5,0 mg Fe/l) rozpoznano w 3 studniach (8B, 9B, 10B) oraz 8 piezometrach (P-I/1, P-II, P-6b, P VIII, P-XII, P-XV, P-XV/1, XVIII/1). Najwyższą wartość w 2008r. (2,81 mg Fe/l) zanotowano w piezometrze P-XII. W stosunku do ubiegłego roku, zawartość żelaza uległa zmniejszeniu. Obecność w 11 punktach pomiarowych znacznych zawartości żelaza, mieszczących się w III klasie, nie przekłada się na końcową ocenę klasy jakości wody w tych punktach, tj. II klasy. Żelazo występujące w wodzie ma charakter naturalny oraz nietoksyczny i przy określaniu zbiorczej klasy jakości wody w punktach pomiarowych, zgodnie z przyjętą zasadą, może być jednym z trzech składników nietoksycznych o niższej klasie.
  • mangan - zawartość manganu w pobranych próbach wody mieści się w I, II i III klasie jakości. Podobnie jak w przypadku żelaza, najwięcej prób wody zawiera mangan mieszczący się w II klasie (28 punktów pomiarowych). Najniższe wartości mieszczące się w I klasie rozpoznano w 11 punktach (10A, P-I, P-V, P-X, P-XIb, P-XV, P-XVIII, P-XX, P-XX/1, P-XXI, źródło). Najwyższe wartości manganu mieszczące się w III klasie rozpoznano tylko w dwóch piezometrach (P-6b, P-IXb). Podobnie jak w przypadku żelaza, najwyższe zawartości manganu nie decydowały o zbiorczej klasie jakości w otworze. Jest to również składnik nietoksyczny i jego stwierdzona znaczna zawartość ma charakter naturalny.
  • wapń - zawartość wapnia we wszystkich próbach wody pobranych ze studni eksploatacyjnych mieściła się w przedziale 55-96 mgCa/l, co odpowiada II klasie jakości. Zawartość wapnia w próbach wody pobranych z piezometrów również mieściła się w II klasie, za wyjątkiem piezometru P-XVIII, gdzie stwierdzono jego zawartość powyżej 100 mgCa/l (III klasa jakości).
  • wodorowęglany - zawartość wodorowęglanów w większości pobranych próbek odpowiada II klasie jakości (zawartość od 200 do 350 mgHCO3/), przekroczenia wartości granicznej dla drugiej klasy (350 mgHCO3/l) stwierdzono w 7 próbkach przy maksymalnym zaobserwowanym stężeniu – 463,3 mgHCO3/l w piezometrze P- XVIII/1 w I serii. W 10 próbkach zawartość wodorowęglanów wystąpiła w I klasie jakości – poniżej 200 mgHCO3/l

Składnikami, które w roku 2018 decydowały o przyporządkowaniu wód podziemnych do niższej klasy, poza związkami naturalnymi, których podwyższone wartości nie są związane z działalnością człowieka, były:

  • azotany - zawartość azotanów w większości pobranych próbek odpowiada I klasie jakości; do II klasy zaklasyfikowano 4 próby ze studni 5A i piezometru P V. Najwyższą zawartość azotanów stwierdzono w piezometrze P V – 21,4 mgNO3/l, podobnie jak w 2017r. (15,5mgNO3/l). Rozpoznano również dużą zawartość azotanów w piezometrze P-XX/1, tj. 23,00 mgNO3/l w I serii pomiarowej. Ponieważ ta wartość nie została powtórzona w II serii pomiarowej ani nie występowała w przeszłości, na chwilę obecną nie jest przedmiotem szczegółowej analizy.
  • azotyny - zawartość azotynów we wszystkich pobranych próbach odpowiada I klasie jakości; w tym również z piezometru P-XV oraz studni 8A i 11A, w których w 2017r. stwierdzono wielkość azotynów mieszczącą się w II klasie jakości.
  • siarczany - wartość tego elementu fizykochemicznego przekroczyła wartość graniczną dla wód klasy I (60 mgSO4/l) w 7 próbkach wody pobranych ze studni 12B i 13B oraz z piezometrów P-6b i P-XX/1. Maksymalne stwierdzone stężenie jonów siarczanowych stwierdzono w piezometrze P-6b – wynosiło ono 78,8 mgSO4/l.
  • srebro - w dwóch studniach: 4A oraz 7B rozpoznano zawartość srebra w ilości 0,002 mg/l, co mieści się w II klasie. We wszystkich pozostałych próbach wody zawartość srebra występowała poniżej progu oznaczalności <0,001 mg/l, co odpowiada I klasie jakości.
  • fenole - zawartości fenoli na poziomie III klasy nie stwierdzono. Najwyższe stężenie, podobnie jak w 2017r., rozpoznano w piezometrze P XVIII i wyniosło ono 0,004 mg/dm3. Rozpoznano również zawartość fenoli w przedziale 0,002– 0,003 mg/dm3, na poziomie II klasy w kilkunastu punktach pomiarowych w studniach i piezometrach. Świadczy to o wpływie czynników antropogenicznych na jakość wód ujęcia Mała Nieszawka, jednak na niskim poziomie.

Zgodnie z ustalonym schematem działań monitoringowych na lata 2018-2019, w roku 2018 zostały wykonane jednorazowe badania pestycydów. Obejmowały one oznaczenie w próbkach wody ze studni i piezometrów następujących parametrów: pestycydy VOC 1,2-dibromo-3-chloropropan, pestycydy VOC 1,2 dibromoetan, pestycydy VOC 1,2-dichloropropan, pestycydy VOC 1,3 dichloropropen (cis), pestycydy VOC 1,3 dichloropropen (tans), beta-cyflutryna, chloropiryfos, cypermetryna, deltametryna, diflufenikan, fluopikolid, kaptan, lambda-cyhalotryna, oksyflurofen, suma pestycydów fosforoorganicznych, trifloksystrobina. Uzyskane wyniki wykazały brak obecności pestycydów, wszystkie oznaczenia były poniżej progu oznaczalności tj. <0,005 µg/l.


Kontynuowano badania w zakresie zawartości arsenu w wodzie. W badaniach stwierdzono arsen w wodzie ujmowanej na ujęciu Mała Nieszawka w wartościach poniżej <0,001mh As/l tzn. w I klasie jakości.


Na podstawie wyników monitoringu lokalnego Południowej Obwodnicy Torunia, które TW S-ka z o.o otrzymuje z GDDIA w Bydgoszczy, stwierdza się negatywny wpływ POT na jakość wód podziemnych dopływających do ujęcia „Mała Nieszawka” w zakresie chlorków i sodu. Ich zawartość osiągnęła w 3 piezometrach spośród 6 istniejących w 2017r.-2018r. wartość 160-185mgCl/l oraz 82,0-137mgNa/l. Zjawisko to jest wysoce niepokojące zwłaszcza wobec realizacji w najbliższych 2-3 latach projektu rozbudowy POT o dalsze 2 pasy ruchu.


Wartości średnie stężeń badanych elementów fizykochemicznych w załączniku

PROCENTOWA ILOŚĆ ANALIZ W POSZCZEGÓLNYCH KLASACH – Mała Nieszawka Ilość otworów: 22studnie + 19 otworów obserwacyjnych + źródło
Liczba analiz : 63 Wykonawca : TW Sp. z o.o. Toruń + Lab TW
Podstawa
klasyfikacji
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 21.12.2015 r.
Klasa Jakości I seria - 2018 II seria - 2018
I 17,1% 13,6%
II 82,9% 86,4%
III 0% 0%
IV 0% 0%
V 0% 0%
Ujęcie Wrzosy III

Wody podziemne pobierane z ujęcia Wrzosy III oraz dopływające do ujęcia z terenu projektowanej strefy ochrony pośredniej w 2018 r. należały głównie do klasy II (wód dobrej jakości) i klasy III (wód zadowalającej jakości). Do klasy I (wód bardzo dobrej jakości) zakwalifikowano 1 próbkę wody, pobraną w kwietniu 2018 roku z piezometru P – 2A. Do wód niezadowalającej jakości – klasy IV, w których wartości elementów fizykochemicznych są podwyższone w wyniku naturalnych procesów zachodzących w wodach podziemnych oraz wyraźnego wpływu działalności człowieka oraz wód złej jakości – klasy V, w których wartości elementów fizykochemicznych potwierdzają znaczący wpływ działalności człowieka nie zaklasyfikowano ani jednej próbki wody poziemnej.


W 2018 r. do określenia stężenia żelaza w pobranych próbkach wody zastosowano metodę laboratoryjną (zgodną z normą PN-ISO 6332:2001), której górna granica oznaczalności jest równa 5 mg/dm3. Stężenie żelaza w tak oznaczony sposób zakwalifikowano do klasy IV, a przez to próbki wody podziemnej pobrane z otworów: S-II i S-IV (II- seria pomiarowa), P-3A (I seria pomiarowa), PW-II, PW-IV,PW-3, PW-4, PW-6, PW-7, PW-12 znalazły się w klasie III. Jednak gdyby zastosowano metodę o większej dokładności analizy badań, próbki te najprawdopodobniej znalazłyby się w klasie IV. Podobnie zastosowana metoda analityczna do określenia stężenia wapnia w badanych próbkach wody podziemnej również nie pozwoliła jednoznacznie określić klas jakości. Zastosowanie dokładniejszej metody pomiarowej przy oznaczeniu stężenia wapnia w badanych próbkach wody podziemnej mogłoby spowodować obniżenie klasy jakości aż w 22 na 28 pobranych próbkach wody pobranych z otworów: S-I, S-II, S-III, S-IV (II- seria pomiarowa), P-9, PW-II, PW-IV, PW-3, PW-4, PW-6, PW-7, P-3A i PW-12.


W oparciu o wyniki badań laboratoryjnych należy stwierdzić, że wszystkie próbki wody podziemnej pobrane w 2018 r. ze studni (S-I, S-II, S-III i S-IV) oraz piezometrów (P-2A, P3B/1, P-7a, P-9, PW-II, PW-IV, PW-3, PW-4, PW-6, PW, P-3A oraz PW-12) określa dobry stan chemiczny wód podziemnych.>

W wrześniu 2018 r. do badań laboratoryjnych pobrano 4 próbki wody podziemnej ze studni (S-I, S-II, S-III i S-IV) ujęcia Wrzosy III. Decydujący wpływ na klasę jakości wody podziemnej w wyżej wymienionych studniach miały następujące elementy fizykochemiczne:

  • żelazo - stężenie tego elementu fizykochemicznego w studni S-II i S-IV przekroczyło wartość graniczną dla wód III klasy wynoszącą 5,0 mg/dm3. W pozostałych studniach (S-I i S-III) zmieściło się w granicach 1,0-5,0 mg/dm3, co odpowiadało klasie II
  • wapń - we wszystkich próbkach wody podziemnej pobranych ze studni w 2017 r. wartość tego elementu fizykochemicznego przekroczyła wartość graniczną dla wód klasy II wynosząca 100 mg/dm3. Do określenia stężenia jonów wapnia w pobranych próbkach wody zastosowano metodę laboratoryjną, której górna granica oznaczalności jest równa 100 mg Ca/dm3, w związku z czym dokładne określenie klasy jakość nie było możliwe. Zgodnie z przyjętymi wcześniej założeniami ww. element fizykochemiczny zaklasyfikowano do klasy III. Jednak gdyby zastosowano metodę o większej dokładności, wykazane stężenia jonów wapnia mogłyby być o wiele wyższe niż 100 mg/dm3, co spowodowałoby obniżenie klasy jakości
  • zasadowość wodorowęglanowa - wartość tego elementu fizykochemicznego we wszystkich studniach zmieściła się w granicach 200-350 mg/dm3, co odpowiadało klasie II
  • mangan - wartość tego składnika we wszystkich opróbowanych studniach odpowiada II klasie (0,05-0,4 mg/dm3). Maksymalne stężenie jonów manganu stwierdzono w studni S-I. Wyniosło ono 0,332 mg/dm3
  • siarczany - wartości tego elementu fizykochemicznego we wszystkich opróbowanych studniach zawierają się w przedziale 60-250 mg/dm3, co według rozporządzenia Ministra Środowiska z 21 grudnia 2015 r. kwalifikuje je do klasy II. Maksymalne stężenie jonów siarczanowych stwierdzono w studni S-II. Wyniosło ono 111,0 mg/dm3
  • przewodnictwo elektrolityczne - we wszystkich próbkach wody pobranych ze studni w 2017 r. wartość tego elementu fizykochemicznego mieści się w przedziale 700-2500 mg/dm3, co odpowiada klasie II. Najwyższe przewodnictwo właściwe zmierzono w próbce wody podziemnej pobranej ze studni S-I. Wyniosła ona 845 µS/cm.

W kwietniu oraz wrześniu 2018 roku do badań laboratoryjnych, pobrano 24 próbki wody podziemnej z piezometrów (P-2A, P-3B/1, P-7a, P-9, PW-II, PW-IV, PW-3, PW-4, PW-6, PW-7, P-3A i PW-12). Decydujący wpływ na klasę jakości wody podziemnej w wyżej wymienionych piezometrach w 2018 roku miały głównie następujące elementy fizykochemiczne:

  • żelazo - wartość tego elementu fizykochemicznego tylko w dwóch piezometrach: P-2A i P-3B/1 nie przekroczyła wartości granicznej dla II klasy wnoszącej 1,0 mg/dm3. Stężenie jonów żelaza w próbkach wody podziemnej pobranych z otworów: P-7a, P-9 i P-3A (seria jesienna) mieści się w granicach 1,0-5,0 mg/dm3, co odpowiada III klasie. W pozostałych piezometrach (PW-II, PW-IV, PW-3, PW-4, PW-6, PW-7 i PW-12) stężenia jonów żelaza w próbkach wody są większe niż 5 mg/dm3, co w najlepszym przypadku pozwala zaklasyfikować ten składnik do klasy IV;
  • mangan - wartość tego składnika w piezometrach: P-2A, P-3B/1, P-7a, P-3A (badanie z września) i PW-II (badanie z kwietnia) mieści się w granicach 0,05-0,4 mg/dm3, co odpowiada II klasie. W pozostałych próbkach wody podziemnej pobranych do analiz laboratoryjnych z otworów: P-9, PW-II, PW-IV, PW-3, PW-4, PW-6, PW-7 i PW-12 stężenie jonów manganu mieści się w granicach 0,4-1,0 mg/dm3, co odpowiada III klasie. Maksymalne stężenie jonów manganu stwierdzono w próbce wody pobranej z piezometru P-IV (próbka wody z dn. 10.04.2018 r.). Wyniosło ono 0,888 mg/dm3
  • wapń - wartość tego elementu fizykochemicznego w próbkach wody podziemnej pobranej do analiz laboratoryjnych tylko w trzech otworach: P-2A, P3B/1, P-7a nie przekroczyła wartość granicznej dla wód klasy II, wynoszącej 100 mg/dm3. W pozostałych piezometrach: P-9, PW-II, PW-IV, PW-3, PW-4, PW-6, PW-7, P-3A oraz PW-12 stężenia jonów wapnia są większe niż 100 mg/dm3, co w najlepszym wypadku pozwala zaklasyfikować ten składnik do klasy III
  • wodorowęglany - wartość tego składnika w obu próbkach wody pobranych w 2018 r. z otworu P-2A odpowiada klasie I. Stężenia w granicach 200-350 mg/dm3 stwierdzono w próbkach: P-3B/1, P-7a, PW-II, PW-7 oraz P-3A. Natomiast w próbkach wody podziemnej pobranych z piezometrów P-9, PW-IV, PW-3, PW-4, PW-6 oraz PW-12 stężenia jonów wodorowęglanowych przekroczyły wartość graniczną dla wód klasy II wynoszącą 350 mg/dm3. Maksymalne stężenie jonów wodorowęglanowych stwierdzono w próbce wody pobranej z piezometru PW-12 w marcu. Wyniosło ono 420,9 mg/dm3

Wartości średnie stężeń badanych elementów fizykochemicznych - (pobierz plik .pdf)

Studnie (S-I, S-II, S-III i S-IV)
Klasa Jakości Sesje pomiarowe
kwiecień 2018 r. II seria wrzesień 2018 r.
I brak pomiarów 0%
II brak pomiarów 50%
III brak pomiarów 50%
IV brak pomiarów 0%
V brak pomiarów 0%

Piezometry (P-2A; P-3A, P-3B/1**, P5A**, P-7A, P-9**, PW-3, PW-4, PW-6, PW-7, PW-II, PW-IV)
Klasa Jakości Sesje pomiarowe
I seria kwiecień 2018 r. II seria wrzesień 2018 r.
I 8% 0%
II 33% 42%
III 58% 58%
IV 0,0 0%
V 0 0%
Ujęcie Czerniewice

Ujęcie w Czerniewicach jest najmniejsze - średnio w roku 2018 pobierano 889,9 m3/d. Woda z tego ujęcia od lat charakteryzuje się najlepszą jakością spośród ujęć eksploatowanych przez Toruńskie Wodociągi Sp. z o.o. Nie jest poddawana uzdatnianiu, jedynie stabilizowana bakteriologicznie za pomocą lampy UV.Na ujęciu udokumentowano w 2018r. zwiększone zasoby eksploatacyjne ujęcia z Q=98,0 m3/h do Q=120,0m3/h. Rozbudowa ujęcia jest związana z umową na dostawę wody do Ciechocinka.Wyniki dwóch serii badań fizykochemicznych wykonanych w 2018 roku sytuują wodę pobraną ze wszystkich studni ujęcia Czerniewice oraz dopływającą do ujęcia w I klasie jakości - woda bardzo dobrej jakości.


Wartości średnie stężeń badanych elementów fizykochemicznych - (pobierz plik .pdf)


PROCENTOWA ILOŚĆ ANALIZ W POSZCZEGÓLNYCH KLASACH – Czerniewice Ilość otworów: 4 studnie + 4 piezometry
Liczba analiz : 14 Wykonawca : TW Sp. z o.o. Toruń + Lab TW + Laboratorium Badawcze Jars sp. z o.o.
Podstawa klasyfikacji Rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 21.12.2015 r.
Klasa Jakości I seria marzec-kwiecień 2018 r. II seria październik 2018 r.
I 100% 100%
II 0% 0%
III 0% 0%
IV 0% 0%
V 0% 0%
Ujęcie Jedwabno

Ujęcie tworzą studnie, zlokalizowane na odcinku 600 m wzdłuż Drwęcy. W rejonie ujęcia obserwuje się infiltrację wód z rzeki do warstwy wodonośnej. Badania wykazały, że woda powierzchniowa zasila ujęcie w 10-50%. W roku 2018 z tego ujęcia pobierano średnio 9,1 tys. m3 /d.


Wody podziemne zaklasyfikowano głównie do II klasy jakości (78% wszystkich analiz), która charakteryzuje wody bardzo dobrej jakości, w których wartości niektórych elementów fizykochemicznych są podwyższone w wyniku naturalnych procesów zachodzących w wodach podziemnych, jak również wartości elementów fizykochemicznych nie wskazują na wpływ działalności człowieka albo jest to wpływ bardzo słaby. II klasę jakości przypisano do 15-stu próbek wód podziemnych pobranych w serii majowej z otworów nr: IA, II, IVA, V, VI, VII, VIIIA, IXA, XA, XI, P-4, P-5, P-12, P-13, b2, oraz 10-ciu otworów w serii listopadowej, nr: IA, II, IVA, VA, VIA, VII, IXA, XA, P-4 i b2. Decydujący wpływ na klasę jakości wody podziemnej w wyżej wymienionych studniach w 2018 roku miały następujące elementy fizykochemiczne:


  • przewodność elektrolityczna właściwa – jej wartości dla 25 próbek wód zaliczonych do II klasy jakości zawierają się w przedziale od 542 do 981 µS/cm, co według rozporządzenia Ministra Środowiska kwalifikuje je do I (0-700 µS/cm) lub II (700-2500 µS/cm) klasy jakości
  • żelazo – wartość tego elementu fizykochemicznego, w próbkach wody zaklasyfikowanych do II klasy jakości mieści się w przedziale od 0,087 do 0,68 mg/dm3, co odpowiada I lub II klasie jakości. W 2018 r. w żadnej ze studni nie odnotowano stężenia żelaza, które klasyfikowałoby je do III lub niższej klasy jakości.
  • mangan – stężenia tego składnika w analizowanych 25 próbkach wody wynosiły od 0,126 do 0,883 mg/dm3, co odpowiada przedziałom wartości dla I, II lub III klasy jakości. Do I klasy jakości (zakres wartości wg rozporządzenia 0 – 0,5 mg/dm3) zakwalifikowano tylko jedną próbkę, z otworu b1, w której stężenia manganu wynosiło <0,020 mg/dm3.
    II klasę (0,05 – 0,4 mg/dm3) przypisano 14-stu próbkom, natomiast pozostałych 10 zakwalifikowano do III klasy jakości (0,4–1 mg/dm3). Najwyższe odnotowane stężenie manganu w próbkach zaklasyfikowanych do II klasy jakości wynosiło 0,883 mg/dm3, a zaobserwowano je w próbce wody podziemnej pobranej w serii listopadowej ze studni nr IVA
  • azotyny – II klasę jakości przypisano tym próbom, w których stężenie NO2 przekroczyło 0,03 mg/dm3: IA, II, IVA, VIA, VII, VIIIA, IXA, XA, XI i P-13. W pozostałych 15 analizach zawartość azotynów była niższa niż 0,03 mg/dm3 i zawierała się w przedziale wartość przypisanym I klasie jakości wód
  • wapń - we wszystkich próbkach wody pobranych ze studni oraz piezometrów w 2018 roku, tak samo jak w roku 2017, wartość tego elementu fizykochemicznego przekroczyła wartość graniczną dla wód I klasy jakości (50 mg/dm3). W ponad połowie (19 szt.) analizowanych próbek wód zaliczonych do II klasy jakości odnotowane stężenia zaliczono do II klasy jakości, natomiast w pozostałych 6 zawartość wapnia w badanej wodzie została określona jako „>100 mg/dm3” i zgodnie z wcześniejszymi założeniami zaklasyfikowano ją do najlepszej możliwej czyli III klasy jakości wód
  • siarczany – ich stężenie określono dość szerokim przedziałem wartości, od 33,7,1 mg/dm3 w piezometrze P-12 do 127,0 mg/dm3 w piezometrze P-4. W 11 z 25 analizowanych próbek stężenie nie przekroczyło wartości granicznej dla I klasy jakości wód równej 60 mg/dm3, natomiast w pozostałych 14 nie przekroczyło wartości granicznej dla II klasy równej 250 mg/dm3
  • wodorowęglany – ich wartość oznaczona w analizach, podobnie jak w przypadku wapnia, odpowiadała zakresom wartości z rozporządzenia dla II (0 – 200 mg/dm3) lub III (200 – 350 mg/dm3) klasy jakości wód podziemnych. Najniższe stężenie wodorowęglanów w 25 analizowanych próbkach odnotowano w listopadowej próbce wody pochodzącej z piezometru nr b2 (219,6 mg/dm3), natomiast najwyższe, tak samo jak w 2017 roku, w listopadowej próbce wody z piezometru P-4 (475,8 mg/dm3)
  • fenole – ich stężenie w 13 z 25 próbek zaklasyfikowano do II klasy jakości (0,001 – 0,005 mg/dm3), natomiast w pozostałych 12 próbkach wody podziemnej zawartość fenoli została określona jako <0,002, co zgodnie z wcześniejszymi założeniami pozwoliło nadać im I klasę jakości;
  • ogólny węgiel organiczny – jego zawartość w wodzie podziemnej pozwoliła na przypisanie I (19 analiz) lub II (6 analiz) klasy jakości wód. Najniższe stężenie TOC, równe 2,2 mg/dm3 odnotowano w obu próbkach z piezometru b2, natomiast najwyższe, równe 7,3 mg/dm3 zaobserwowano w majowej analizie z piezometru nr P-12

Oprócz wymienionych powyżej składników II klasę jakości przypisano w nielicznych analizowanych próbkach wód składnikom takim jak: azotany (VII, VIIIA, IXA) i miedź (V).

Do wód III, zadowalającej klasy jakości, należy jedna analiza pochodząca z majowej serii badań, wykonana dla piezometru b1 oraz pięć analiz pochodzących z listopadowej serii pomiarów z otworów: VIIIA, XI, P-5, P-13 i b1. Na klasę jakości wody wpływ miały przede wszystkim stężenia azotynów (próbka z otw. XI i P-13), azotanów (próbka z otw. VIIIA i b1 – obie serie pomiarowe) oraz wodorowęglanów (próbka z otw. P-5). Stężenia wymienionych elementów zaklasyfikowano do przedziału wartości odpowiadającemu III (azotyny, azotany) lub IV (wodorowęglany) klasie jakości. Dodatkowo, do III klasy jakości, w próbkach wód z wymienionych otworów zaliczono: mangan (otw. XI, P-5) oraz wapń (otw. VIIIA, P-5, P-13, b1). W 2017 r. do III klasy jakości zaliczono tylko jedną analizę, pochodzącą z piezometru P-12, z majowej serii badań, a wpływ na klasę wody miało wówczas przede wszystkim stężenie azotynów.


Do IV klasy jakości, charakteryzującej wody o niezadawalającej jakości i przypisujące im słaby stan chemiczny zaliczono tylko 1 z 32 pełnych analiz. Była to próbka pochodząca z piezometru P-12, z listopadowej serii pomiarowej. Na słaby stan wód, wpływ miało przede wszystkim wysokie stężenie manganu (1,150 mg/dm3). Jest to istotne z uwagi na fakt, że mangan nie jest wskaźnikiem toksycznym, a jedynie niepożądanym w wodzie przeznaczonej do spożycia, ponieważ powoduje on zmianę barwy wody. Jednocześnie mangan należy do związków łatwo usuwalnych, a jego obecność w wodzie podziemnej ma charakter naturalny. Ponadto, dość wysokie stężenie, zaliczone do III klasy jakości wód, odnotowano również dla amoniaku (>1,0 mg/dm3). Dla porównania, w 2017 r. do IV klasy zaliczono cztery analizy wody podziemnej, również ze względu na wysokie stężenia manganu (pow. 1 mg/l).


Wykonane w 2018 roku, w majowej serii badań stężenia sumy pestycydów (piezometry), jak również szczegółowe oznaczenia poszczególnych związków w próbkach wody w listopadowej serii (studnie i piezometry), nie wykazały znaczącej ich zawartości w wodach ujmowanych na ujęciu „Jedwabno”. Stężenia poszczególnych przebadanych związków, jak również stężenie ogólnej sumy pestycydów w próbkach wody, znajdowały się poniżej granicy oznaczalności tych elementów (załącznik 2). Stężenia poniżej granicy oznaczalności zaobserwowano również dla oznaczonej w maju 2018 r. sumy wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych (WWA). Za niedopuszczalne przyjmuje się przekroczenie ich wartości granicznej dla III klasy jakości, równej 0,0003 mg/dm3, natomiast we wszystkich analizowanych próbkach wód, pochodzących ze studni jak i z piezometrów, stężenie WWA było równe <0,005 µg/dm3 (załącznik 2).

Do I, najlepszej, jak również do V, najsłabszej klasy jakości, nie zaklasyfikowano żadnej z przebadanych próbek wód.

Wartości średnie stężeń badanych elementów fizykochemicznych - (pobierz plik .pdf)


PROCENTOWA ILOŚĆ ANALIZ W POSZCZEGÓLNYCH KLASACH – Jedwabno Ilość otworów : 19 (studnie + piezometry).Liczba analiz: 32, wykonawca: TW Sp z o.o.
STUDNIE i PIEZOMETRY
Klasa jakości Rozporządzenie Ministra Środowiska z dn. 21.12.2015 r.
I seria maj 2018 r. II seria listopad 2018 r.
I 0% 0%
II 46,9% 31,3%
III 3,1% 15,6%
IV 0% 3,1%
V 0% 0%
Ujęcie Nowe Bielany

W roku 2018 kontynuowano monitoring wód podziemnych ujęcia Nowe Bielany, mającego status awaryjnego ujęcia z powodu braku stacji uzdatniania. Woda z czwartorzędowej warstwy wodonośnej, o swobodnym zwierciadle, ujmowana jest przez 2 studnie. Ujęcie ma ustanowioną strefę ochrony pośredniej, na terenie której zlokalizowane są 3 otwory sieci monitoringu osłonowego. Wodę z tego ujęcia zakwalifikowano do klas II/III - dobrej/zadowalającej jakości. O klasyfikacji wody decydowały wartości stężeń manganu, chlorków, wodorowęglanów i potasu. Uzyskane wyniki wskazują, że ujęcie nadal może utrzymywać status ujęcia awaryjnego

 

Wartości średnie stężeń badanych elementów fizykochemicznych - tutaj

 

PROCENTOWA ILOŚĆ ANALIZ W POSZCZEGÓLNYCH KLASACH – Nowe Bielany Ilość otworów: 2 studnie + 3 piezometry
Liczba analiz : 10 Wykonawca: TW Sp. z o.o. Toruń
   
Klasa Jakości I seria kwiecień 2018r II seria październik 2018r
I 0% 0%
II 60% 60%
III 40% 40%
IV 0% 0%
V 0% 0%

 

Studnie Kredowe

Gmina Toruń jest właścicielem 5 studni publicznych, ujmujących kredowy poziom wodonośny. Jakość wody pozyskiwanej z ujęć kredowych nie zawsze odpowiadała normom ustanowionym dla wody do picia. Z tego powodu okresowo zamykano ujęcia i przeprowadzano dezynfekcje studni, elementów sieci i innych urządzeń podchlorynem sodu. Prace te tylko na krótki czas poprawiały parametry mikrobiologiczne uzdatnionej wody. W związku z tym studnie kredowe wyłączono z bieżącej eksploatacji i pozostawiono jako awaryjne. Obecnie punkty poboru wody są podłączone do wody z sieci wodociągowej.


Zgodnie z zapisami pozwoleń wodnoprawnych prowadzony jest monitoring wody surowej ze studni. W 2018r woda pobrana ze studni przy ul. Bażyńskich była klasy III ze względu na zawartość fluorków 1,15mgF/l, woda ze studni przy ul.Malinowskiego była klasy IV ze względu na zawartość fluorków 1,52 mgF/l , a woda ze studni nr II k.Elany była klasy II (zawartość fluorków 0,37mgF/l .


W 2009r wyłączono z eksploatacji studnię przy ul. Antoniego, w 2011 r. studnię przy ul. Legionów, a od 04.2013 r. jest nieczynna studnia przy ul. Żółkiewskiego. Wiosną 2016 r. wyłączono ostatnie dwie studnie awaryjne kredowe – studnię przy ul. Bażyńskich i studnię przy ul. Malinowskiego. Oba punkty poboru wody zostały podłączone do sieci wodociągowej.